Бааракы бөлүм


Пенсиялык бөлүмчө – Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чек ара кызматынын аскер бөлүктөрүнүн, мекемелеринин аскер кызматкерлерин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн пенсиялык камсыздоо боюнча ишин уюштуруучу, жетектөөчү жана көзөмөлдөөчү Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чек ара кызматынын каржы-экономикалык башкармалыгынын органы болуп саналат.

Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чек ара кызматында офицердик курамдындагы адамдардын, прапорщиктердин, мөөнөттөн тышкаркы кызматтагы аскер кызматкерлери белгиленген негиздерде ыктыярдуу тартипте анык аскердик кызматка сержанттын жана старшинанын кызматына кабыл алынган аялдар, отряддардын жана бирикмелердин башкаруучулук курамындагы адамдар жана алардын үй-бүлөлөрүн пенсия менен камсыз кылуу Кыргыз Республикасынын 1993-жылдын 7-майындагы “Аскер кызматкерлерин пенсия менен камсыз кылуу жөнүндө”Мыйзамынын, Кыргыз Республикасынын 1995-жылдын 7-майындагы №12 “Аскер кызматкерлерине, башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдарга, алардын үй-бүлөсүнө иштеген жылдарын эсептөөнүн, пенсия, пособие дайындоонун жана төлөөнүн тартиби жөнүндө Жобону бекитүү тууралуу” токтомунун жана башка мыйзамдардын, ушул маселелер боюнча Өкмөттүн чечимдеринин негизинде ишке ашырылат.

Аскер кызматкерлерин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн пенсиялык камсыздоо боюнча иштер анык аскердик кызматтан бошонгон, каза болгон же дайынсыз жоголгон аскер кызматкерлеринин үй-бүлөсүнө, мыйзам боюнча пенсия жана пособиелер белгиленген аскер кызматкерлерине, ошондой эле ардагер-пенсионерлерге, майыптарга, Ата Мекендик согуштун жана башка согуш аракеттердин катышуучуларына, багуучусунан айрылган аскер кызматкерлеринин үй-бүлөсүнө алар үчүн жеңилдиктерди берүү жана кечиктирилгис керектөөлөрүн тийиштүү социалдык коргоо деңгээлинде өз учурунда жана толук канааттандыруу зарылчылыгын эске алуу менен жүргүзүлөт.

Каржы-экономикалык башкармалыгынын пенсиялык бөлүмчөсү аскер кызматкерлеринин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн пенсиялык камсыздоо маселелерин ийгиликтүү чечүү максатында ушул маселелерге байланыштуу республиканын мыйзам чыгаруу жана аткаруу органдары ошондой эле башка коомдук жана чарбачылык органдар менен дайыма байланышты колдойт.

Кыргыз Республикасынын 1993-жылдын 7-майындагы №1195-XII “Аскер кызматкерлерин пенсиялык камсыздоо жөнүндө” Мыйзамына ылайык пенсиялык камсыздоонунун үч түрү бар;

 1.иштеген жылдары боюнча пенсия;

 2.майыптыгы боюнча пенсия;

 3.багуучусунан ажырагандыгы боюнча пенсия.

Пенсиялык камсыздоого укугу бар аскер кызматкерлерине, пенсия ушул мыйзамга ылайык аскер кызматынан бошотулгандан кийин дайындалат жана төлөнөт.

Аскер кызматкерлерине майыптыгы боюнча пенсиялар, ал эми алардын үй-бүлөлөрүнө баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсиялар кызмат өтөгөндүгүнүн узактыгына карабастан дайындалат.

Бир эле мезгилде ар кандай мамлекеттик пенсия алууга укуктуу аскер кызматкерлерине, алар тандап алган бир гана пенсия төлөнөт. Аскер кызматкерлерине жана алардын үй-бүлөлөрүнө пенсияларды төлөө Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин каражаттарынын эсебинен камсыз кылынат.

Кыргыз Республикасынын ушул мыйзамынын 13-беренесине ылайык иштеген жылдарына пенсияга төмөнкүлөр укуктуу:

а) кызматтан бошотулган күнгө карата аскер кызматында же ички иштер органдарында,Өрткө каршы мамлекеттик кызматында, каржы полициясында 20 же андан ашык кызмат өтөгөн аскер офицердик курамдагы адамдар, прапорщиктер, мичмандар жана үстөк кызмат өтөгөн аскер кызматкерлери, ички органдардын, Өрткө каршы мамлекеттик кызматынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын, баңгизаттарды контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлери, каржы полициясынын, атайын байланыш кызматынын башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдар;

б) кызматтан курагы боюнча, оорусуна байланыштуу штаттардын кыскарышына же ден соолугунун чектелген абалына байланыштуу бошотулган жана кызматтан бошотулган күнгө карата;

- 25 календардык жыл жана андан ашык жалпы камсыздандыруу стажысы бар, анын кеминде 12 жыл жана 6 айын аскер кызматында же ички иштер органдарында, Өрткө каршы мамлекеттик кызматында, каржы полициясында кызмат өтөгөн 50 жаш курагындагы эркектер;

- 20 календардык жыл жана андан ашык жалпы камсыздандыруу стажысы бар, анын кеминде 10 жылын атайын наам берилген учурдан тартып аскер кызматында же ички иштер органдарында, Өрткө каршы мамлекеттик кызматында, каржы полициясында кызмат өтөгөн 45 жаш курактагы аялдар көп жыл кызмат өтөгөндүгү үчүн пенсия алууга укуктуу.

 Көп жыл иштегендиги үчүн пенсиялар төмөндөгүдөй өлчөмдөрдө дайындалат:

а) 20 жана андан ашык жыл кызмат өтөгөн офицердик курамдагы адамдарга, прапорщиктерге, мичмандарга жана үстөк кызмат өтөгөн аскер кызматкерлерине, ички иштер органдарынын, Өрткө каршы мамлекеттик кызматынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын, баңгизаттарды контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлерине, каржы полициясынын, атайын байланыш кызматынын башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдарга (13-берененин «а» пункту): 20 жыл кызмат өтөгөндүгү үчүн - акчалай каражаттардын тиешелүү суммасынын 55 проценти, ал эми курагына же оорусуна байланыштуу отставкага кеткендерге - 60 проценти (45-берене); 20 жылдан ашык кызмат өтөгөн ар бир жыл үчүн акчалай каражаттардын тиешелүү суммасынын 3 проценти бирок бардыгы бул суммалардын 80 процентинен ашык болбоого тийиш;

б) офицердик курамдагы, прапорщик, мичман жана үстөк кызмат өтөгөн аскер кызматындагы жалпы камсыздандыруу стажысы 25 календардык жыл жана андан ашык болгон жана анын кеминде 12 жыл 6 айын аскерде же ички иштер органдарында, Өрткө каршы мамлекеттик кызматында, каржы полициясында өтөгөн эркектерге, 20 календардык жыл жана андан ашык жалпы камсыздандыруу стажысы бар жана атайын наам ыйгарылган учурдан тартып 10 жыл аскер же ички иштер органдарында, Өрткө каршы мамлекеттик кызматында, каржы полициясында кызмат өтөгөн аялдарга (13-берененин «б» пункту); жалпы камсыздандыруу стажысы үчүн; 25 жыл иштеген эркектерге, 20 жыл иштеген аялдарга акчалай каражаттардын тиешелүү суммасынын 55 проценти жана 25 жылдан ашкан ар бир жыл үчүн 1 проценти (45-берене) өлчөмүндө дайындалат.

Офицердик курамдагы адамдарга, прапорщиктерге жана үстөк кызмат өтөгөн аскер кызматындагыларга пенсияларды дайындоо үчүн эсептөө тартиби ушул мыйзамга ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 1995-жылдын 13-январындагы № 12 “Аскер кызматкерлерине, ички иштер маселелерин тейлеген ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы органдарынын финансы полициясы органдарынын атайын байланыш кызматынын, жазык-аткаруу системасы, баңги заттарды контролдоо боюнча органдар, катардагы жана жетекчилик курамындагы адамдарга, алардын үй-бүлөсүнө иштеген жылдарын эсептөөнүн, пенсия, пособие дайындоонун жана төлөөнүн тартиби жөнүндө Жобону бекитүү тууралуу” токтомун (караңыз)

 Майыптыгы боюнча пенсиялар эгерде алар кызмат өтөп жаткан мезгилде же кызматтан бошонгондон кийин кеминде 3 айдан кийин майып болуп калса, же болбосо эгерде алар бул мөөнөттөн кечирээк, бирок кызмат өтөө мезгилинде жарат алуунун, контузия болуунун, мандемдүү болушунун же ооруга дуушар болуунун натыйжасында майып болуп калса, аскер кызматкерлерине, ички иштер органдарынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын кызматкерлери каржы полициясы башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдарга дайындалат.

 Майыптыктын тобу жана себептери, ошондой эле майып болуунун убактысы медициналык-социалдык эксперттик комиссиялар (МСЭК) тарабынан аныкталат, алар Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилүүчү Жобонун негизинде иш жүргүзөт.

Эмгекке жөндөмдүүлүгүн жоготкон даражасына жараша майыптар 3 топко бөлүнөт.

Майып болгондугунун себебине жараша аскер кызматкерлеринин, ички иштер органдарынын, Өрткө каршы мамлекеттик кызматынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын, баңгизаттарды контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлери, каржы полициясынын, атайын байланыш кызматынын башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдар төмөндөгүдөй категорияларга бөлүнөт;

а) согуштун майыптары - мурдагы СССРди, КМЫны, Кыргыз Республикасын коргоодо же аскердик кызматтын башка милдеттерин (кызматтык милдеттер) аткарууда, же болбосо фронтто болгондугуна байланыштуу, Чернобыль АЭСиндеги, башка граждандык жана аскердик багыттагы атомдук объектилердеги кыйроолордун кесепеттерин жоюуга байланыштуу иштерди аткаруунун натыйжасында ооруп калгандыгына же согуш аракеттерин жүргүзүп жаткан өлкөлөрдө интернационалдык милдетин аткарууга байланыштуу жараат, контузия же мандемдүү болуунун натыйжасында майып болуп калгандар;

б) аскер кызматкерлеринин, ички иштер органдарынын, Өрткө каршы мамлекеттик кызматынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын, баңгизаттарды контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлеринин, каржы полициясынын, атайын байланыш кызматынын башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдардын ичинен аскердик кызматтын милдеттери (кызматтык милдеттерин) аткаруу менен байланышпаган кырсыктын натыйжасында алынган жаракаттын, же болбосо фронтто болгондугуна, Чернобыль АЭСиндеги, башка граждандык жана аскердик арналыштагы атомдук объектилердеги кыйроолордун кесепеттерин жоюуга байланыштуу иштерди аткаруу же согуш аракеттерин жүргүзүп жаткан өлкөлөрдө интернационалдык милдетин аткарууга байланышпаган оорунун натыйжасында майып болуп калган башка майыптар болуп бөлүнөт.

Аскер кызматкерлерине майыптыгы боюнча төмөндөгүдөй өлчөмдөрдө дайындалат:

а) I жана II топтогу согуштун майыптарына иштеп тапканынан (акчалай каражаттын суммасынын, мындан ары иштеп тапканы деп аталат) 80 проценти, III топтогу майыптарга - 60 проценти өлчөмүндө дайындалат.

б) I жана II топтогу башка майыптарга иштеп тапканынын - 55 проценти, III топтогуларга - 30 проценти өлчөмүндө дайындалат.

Баккан адамынан айрылгандыгы боюнча төлөнүүчү пенсиялар баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсиялар, эгерде алардын баккан адамы кызмат өтөп жаткан мезгилде же кызматтан бошогондон кийин кеминде 3 айдан кийин же болбосо бул мөөнөттөн кийин, бирок кызмат өтөп жаткан мезгилде алган жараатынын, контузиясынын, мандеминин же оорусунун натыйжасында каза болгон учурда, башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдардын ичинен болгон пенсионерлердин үй-бүлөлөрүнө алардын баккан адамы пенсия алып жаткан мезгилде каза болгон учурда дайындалат. Мында согуштук аракеттердин убагында дайынсыз жок болуп кеткен аскер кызматкерлеринин үй-бүлөлөрү фронтто курман болгондордун үй-бүлөлөрүнө теңештирилет. Каза болгон (курман болгон) аскер кызматкерлеринин багуусунда болгон эмгекке жарамсыз үй-бүлө мүчөлөрү баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсия алууга укуктуу болушат. Эгерде алар баккан адамы каза болгондон кийин жашоого болгон каражат булактарынан ажырап калышса эмгекке жарамсыз балдарына, эмгекке жарамсыз ата-энелерине жана жубайына; фронтто, Чернобыль АЭСиндеги жана граждандык же аскердик арналыштагы башка атомдук объектилердеги кыйроонун натыйжасында же болбосо согуш аракеттерин жүргүзүп жаткан өлкөлөрдө интернационалдык милдетин аткаруу учурунда курман болгон аскер кызматкерлеринин эмгекке, жарамсыз ата-энелерине жана аялдарына баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсия дайындалат.

Баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсия алууга укугун аныктоодо үй-бүлөнүн эмгекке жарамсыз мүчөлөрү деп:

а) 16 жашка толо элек балдары, бир туугандары, карындаштары жана неберелери же 18 жашка толо элек кезде майып болуп калган андан жогорку курактагылар, күндүзгү окуу формасы боюнча окуган билим берүү уюмдарынын окуучулары окуу мөөнөтүн аяктаганга чейин, бирок 23 жаштан ашпаган курак эсептелет. Мында эмгекке жарамдуу ата-энелери жок бир туугандары, карындаштары жана неберелери пенсия алууга укуктуу болушат;

б) эгерде атасы пенсиялык куракка - 60 жашка толо элек болсо, энеси жана аялы 55 жашка толо элек болсо же болбосо майып болушса;

в) курагына жана эмгекке жарамдуулугуна карабастан жубайы же ата-энесинин бири же болбосо чоң атасы, чоң энеси, иниси же карындашы каза болгон багуучунун 8 жашка толо элек баласын, бир тууганын, карындашын же небересин багып жатса жана иштебесе;

г) мыйзам боюнча жогорудагыларды багуу милдети болуп эсептелген адамдар жок болгон учурда чоң атасы жана чоң энеси үй-бүлөнүн эмгекке жарамсыз мүчөсү деп эсептелишет.

 Каза болгон адамдын үй-бүлө мүчөлөрү анын толук баруусунда болушса же андан алар үчүн туруктуу жана негизги жашоо каражатынын булагы болуп эсептелген жардам алып турушса анын багуусунда болгон деп эсептелишет.

Каза болгон адамдын андан жашоо үчүн такай жана негизги булактарды каражат катары алып турган, бирок кандайдыр бир пенсия алышкан үй-бүлө мүчөлөрү жаңы пенсия алууга укуктуу болушат.

Баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсиялар төмөндөгүдөй өлчөмдөрдө дайындалат:

а) мурдагы СССРди, КМШны жана Кыргыз Республикасын коргоодо же аскердик кызматтын (кызматтык милдеттерди) башка милдеттерин аткаруу учурунда жаракат, контузия же жарат алуунун натыйжасында, же болбосо фронтто болгондугуна байланыштуу, Чернобыль АЭСиндеги жана граждандык же аскердик арналыштагы башка атомдук объектилердин кыйроосунун кесепеттерин жоюуга байланыштуу иштерди аткаруунун натыйжасында, же согуш аракеттерин жүргүзүп жаткан өлкөлөрдө интернационалдык милдетин аткарууга байланыштуу каза болгон аскер кызматкерлеринин, ички иштер органдарынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын, баңгизаттарды контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлери каржы полициясы башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдардын үй-бүлөлөрүнө үй-бүлөсүнүн ар бир эмгекке жарамсыз мүчөсүнө багуучунун иштеп тапканынын 40 проценти өлчөмүндө пенсия дайындалат. Согуштун майыбы, Чернобыль АЭСиндеги жана граждандык же аскердик арналыштагы башка атомдук объектилердин кыйроосунун кесепеттерин жоюуга катышкан каза болгон пенсионерлердин үй-бүлөлөрүнө жана курамында ата-энесинин экөөнөн тең айрылган балдар (тоголок жетимдер) болгон үй-бүлөлөргө баккан адамынын өлүмүнүн себебине карабастан ушундай эле өлчөмдө пенсия дайындалат.

б) аскердик кызматтын милдеттерин (кызматтык милдеттерди) аткаруу менен байланышпаган кырсыктын натыйжасында жаракат алуунун, же фронтто же согуш аракеттерин жүргүзүп жаткан өлкөлөрдө интернационалдык милдетин аткаруу менен байланышпаган оорунун натыйжасында каза болгон аскер кызматкерлеринин, ички иштер органдарынын, жазык-аткаруу тутумунун мекемелери менен органдарынын, баңгизаттарды контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын кызматкерлери каржы полициясы башкаруучу жана катардагы курамындагы адамдардын үй-бүлөлөрүнө үй-бүлөсүнүн ар бир эмгекке жарамсыз мүчөсүнө багуучунун иштеп тапканынын 30 проценти өлчөмүндө пенсия дайындалат.

Пенсия өлчөмүнө таасир берүүчү кырдаалдар келип чыкканда, пенсионер Каржы-экономикалык башкармалыгынын пенсия бөлүмчөсүнө кабарлоого

Иштеген жылдарына пенсияны тариздөө үчүн Каржы-экономикалык башкармалыгынын пенсия бөлүмчөсүнө төмөндөгү документтерди сунуштоо зарыл:

- бошонгондугу жөнүндө буйруктун көчүрмөсү;

- акчалай аттестат;

- жашаган жери боюнча КРнын Социалдык фонддун аймактык башкармалыгынан маалымкат;

- жашаган жеринен маалым кат;

- үй-бүлө курамы жөнүндө маалым кат;

- паспорттун көчүрмөсү;

- 3х4 – 2 даана фото сүрөт (кызыл фон);

- аралаш стажы болгон учурда эмгек китепчесинин көчүрмөсү

Майыптыгы боюнча пенсияны тариздөө үчүн Каржы-экономикалык башкармалыгынын пенсия бөлүмчөсүнө төмөндөгү документтерди сунуштоо зарыл:

- бошонгондугу жөнүндө буйруктун көчүрмөсү;

- акчалай аттестат;

- жашаган жери боюнча КРнын Социалдык фонддун аймактык башкармалыгынан маалымкат;

- жашаган жеринен маалым кат;

- үй-бүлө курамы жөнүндө маалым кат;

- паспорттун көчүрмөсү;

- 3х4 – 2 даана фото сүрөт. (кызыл фон);

- аралаш стажы болгон учурда эмгек китепчесинин көчүрмөсү;

 - ооругандыгы жөнүндө күбөлүк;

- майыптык тобу жөнүндө МСЭКтин маалым каты.

Баккан адамынан айрылгандыгы боюнча пенсияны тариздөө үчүн:

- бөлүктүн тизмесинен чыгарылгандыгы жөнүндө буйруктун көчүрмөсү;

- өлгөндүгү тууралуу күбөлүктүн көчүрмөсү;

- акчалай аттестат;

- жашаган жери боюнча КРнын Социалдык фонддун аймактык башкармалыгынан маалымкат;

- жашаган жеринен маалым кат;

 - үй-бүлө курамы жөнүндө маалым кат;

 - пенсия алуучунун паспортунун көчүрмөсү;

- пенсия алуучунун 3х4 – 2 даана фото сүрөтү;

- никелешүү тууралуу күбөлүктүн көчүрмөсү;

- 16 жашка толо элек балдардын туулгандыгы тууралуу күбөлүктөрдүн көчүрмөлөрү;

- балдардын окуган жерлеринен маалымкаттар, жылына 2 жолу сунушталат.

 Мамлекеттик чек ара кызматынын аскер кызматкерлерине өмүрүн жана саламаттыгын милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу Кыргыз Республикасынын 2004-жылдын 21-августундагы №163 “Аскер кызматчыларынын жана окуу менен атайын жыйындарга чакырылган аскерге аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана саламаттыгын милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө” Мыйзамына ылайык ишке ашырылат.

 

Милдеттүү мамлекеттик камсыздандырууну жүзөгө ашыруудагы камсыздандыруу учурлары (мындан ары - камсыздандыруу учурлары) деп төмөнкүлөр таанылат:

- камсыздандырылган адам аскер кызматын, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде, болбосо аскердик кызматтан бошонгондон кийин, аскердик жыйындар аяктаган соң аскер кызматын, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде алынган мертинүүнүн (жарадар болуу, травма, контузия) же ооруга чалдыгуудан улам бир жылга жетпей курман болуусу (өлүмү);

- аскер кызматын, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде, болбосо аскер кызматынан бошонгондон кийин, аскердик жыйындар аяктагандан кийин аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде алынган мертинүүдөн (жарадар болуунун, травманын, контузиянын) же ооруга чалдыгуудан улам бир жылдын аралыгында камсыздандырылган адамга майыптуулукту белгилөө;

- аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде камсыздандырылган адамдын оор же жеңил мертинүүсү (жарадар болуу, травма, контузия);

- аскер кызматын жана аскер жыйындарын өтөө мезгилинде алынган мертинүүдөн (жарадар болуу, травма, контузия) же ооруга чалдыгуудан улам аскердик-врачтык комиссия тарабынан аскер кызматына жарактуулугу чектелүү деп табылган аскер кызматчысын жана аскер жыйындарына чакырылган адамдын аскер кызматынан мөөнөтүнөн мурда бошотулуусу.

Аскер кызматчыларынын жана  милдеттүү  мамлекеттик камсыздандырууда аларга теңештирилген адамдардын, ал эми алар курман болгон (өлгөн) учурда пайда алуучулардын камсыздандыруу суммаларынын өлчөмдөрү мындай аскер кызматчыларынын жана милдеттүү мамлекеттик камсыздандырууда аларга теңештирилген адамдардын ээлеген кызмат орду жана аскердик (атайын) наамы боюнча бир айлык акынын суммасына жараша аныкталат.

Мында кыска мөөнөттүү анык аскер кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларына камсыздандыруу суммаларынын өлчөмдөрү, узартылган мөөнөтү анык аскер кызматындагы аскер кызматчылары үчүн белгиленген ээлеген кызмат орду боюнча айлык акысына жана аскердик наамы боюнча айлык акысына жараша белгиленет.

Камсыздандыруу суммаларын эсептеп чыгарууда камсыздандырылуучу учурдагы күнүнө карата белгиленген айлык акчалай акынын маяналары эске алынат.

 Камсыздандыруу суммалары камсыздандыруу учурлары келип чыкканда төмөнкүдөй өлчөмдөрдө төлөнүп берилет:

 -камсыздандырылган адамдын аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде, болбосо аскердик кызматтан бошотулгандан кийин, аскердик жыйындар аяктагандан кийин бир жыл өткөнгө чейин аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде мертинүүсүнүн (жарадар болуунун, травманын, контузиянын) же дартка чалдыгуунун натыйжасында курман болгондо (өлгөндө) - камсыздандыруу учурундагы күнгө карата ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 200 эселенген өлчөмүндө;

 -камсыздандырылган адамдын аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде, болбосо аскердик кызматтан бошотулгандан кийин, аскердик жыйындар аяктагандан кийин бир жыл өткөнгө чейин аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде мертинүүнүн (жарадар болуунун, травманын, контузиянын) же дартка чалдыгуунун натыйжасында майыптыгы белгиленгенде:

- I топтогу майыпка - ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 150 эселенген өлчөмүндө;

- II топтогу майыпка - ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 100 эселенген өлчөмүндө;

- III топтогу майыпка - ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 50 эселенген өлчөмүндө төлөнөт.

Эгерде аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде, болбосо аскердик кызматтан бошотулгандан кийин, аскердик жыйын аяктагандан кийин камсыздандырылган адамды медициналык-социалдык эксперттик комиссия (мындан ары - МСЭК) тарабынан кайрадан текшергенде биринчи пунктта көрсөтүлгөн себептердин натыйжасында анын майыптыгынын тобу жогорулатылса, камсыздандыруу суммасынын өлчөмү майыптуулуктун жаңыдан белгиленген тобуна тиешелүү болгон айлык акылардын саны менен майыптыгынын мурдагы тобуна тиешелүү болгон айлык акылардын санынын ортосундагы айырманы түзгөн суммага жогорулайт;

 - камсыздандырылган адам аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтөө мезгилинде оор мертинүүгө (жарадар болууга, травмага, контузияга) дуушар болгондо - ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 20 эселенген өлчөмүндө жана жеңил мертинүүгө дуушар болгондо (жарадар болуу, травма, контузия)- ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 10 эселенген өлчөмүндө;

- кыска мөөнөттү аскер кызматын өтөп жаткан аскер кызматчысынын, аскер жыйынына чакырылган адамдын аскердик-врачтык комиссия тарабынан мертинүүсүнүн (жарадар болуунун, травманын, контузиянын) же аскердик кызматты, жыйындарды өтөө мезгилинде дартка чалдыгышынын натыйжасында аскердик кызматта жарактуулугу чектелген деп табылып, аскердик кызматтан мөөнөтүнөн мурда бошотулган учурда - ээлеген кызматы жана аскердик наамы боюнча айлык акысынын 10 эселенген өлчөмүндө төлөнөт.  

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2005-жылдын 3-февралындагы №55 “Окутуучу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздалгандарга камсыздандыруу суммаларын толөп берүү жөнүндө чечим чыгаруу үчүн керектүү документтердин тизмеси” Токтомуна ылайык адам аскердик кызматты өтөө, аскердик жыйындарда болгон мезгилде ар кандай даражада жаракат алган аскер кызматкерлерине жана курман болгон (дүйнөдөн кайткан) аскер кызматкердин үй-бүлөсүнө камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө чечим кабыл алуу үчүн Мамлекеттик чек ара кызматынын дайыма аракеттеги комиссиясына төмөнкүдөй документтер сунуштоо зарыл:

 1. Камсыздандырылган адам аскердик кызматты өтөө, аскердик жыйындарда болгон мезгилде курман болгон (дүйнөдөн кайткан) учурда төмөнкүдөй документтер таризделет:

- милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча пайдага ээ болуучудан камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө арыз (камсыздандырылган адамдын жашы жете элек балдары жубайлардын биринин, камкорчунун же камсыздоочунун арызына киргизилет);

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандыруу учурунун келип чыгышынын жагдайлары жана камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу учуру келип чыккан күнгө карата кызматтык маянасынын жана аскердик наамы боюнча маянасынын өлчөмү жөнүндө маалымкаты;

- камсыздандырылган адамдын дүйнөдөн кайтканы жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандырылган адам аскердик бөлүктүн (мекеменин, уюмдун) жеке курамынын тизмесинен чыгарылганы жөнүндө буйругунун көчүрмөсү;

- пайдага ээ болуучулардын камсыздандырылган адам менен туугандык байланышын ырастаган документтердин көчүрмөлөрү;

- камсыздандырылган адамдын камкордукта болгондордун үстүнөн болгон камкордугунун же камсыздоосун аныктоо жөнүндө камкорчу жана камсыздоочу органдын токтомунун көчүрмөсү;

- камкорчу жана камсыздоо органынын камсыздандырылган адамдын ата-энесинин жок экендигин жана анын пайдага ээ болуучулар тарабынан тарбиялангандыгын жана багылгандыгын ырастаган документинин көчүрмөсү;

- камсыздандырылган адамдын 18 жаштан 23 жашка чейинки курактагы балдарын окуткандык жөнүндө билим берүү мекемесинин маалымкаты, анда алардын окууга кирген датасы көрсөтүлөт;

- камсыздандырылган адамдын балдарынын майыптыгынын алар 18 жаш куракка чыкканга чейинки белгиленгендик фактысын ырастаган, медициналык-социалдык эксперттик комиссия тарабынан берилген маалымкаттын көчүрмөсү;

- мурастоо укугу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;

- пайдага ээ болуучунун өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу суммасын алуудан, ал «Окутуучу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынан башка мыйзамдарга ылайык ээ болгон укуктан баш тартуу жөнүндө арызы. Ушундай арызды алган камсыздандыруу уюму анын көчүрмөсүн аталган адамдардын өмүрүн жана ден соолугун ушул мыйзам жана нормативдик-укуктук актылар боюнча камсыздаган камсыздандыруу уюмдарына жиберет.

 2. Камсыздандырылган адам аскердик кызматты өтөө, аскердик жыйындарда болгон мезгилде алган мертинүүнүн (жаракат алуунун, травманын, контузиянын) же дартка чалдыгуунун натыйжасында аскердик кызматтан бошогондон кийин, аскердик жыйындар аяктагандан кийин бир жыл аяктаганга чейин дүйнөдөн кайткан учурда төмөнкүдөй документтер таризделет:

- ар бир пайдага ээ болуучудан камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө арыз (камсыздандырылган адамдын жашы жете элек балдары жубайлардын биринии, камкорчунун же камсыздоочунун арызына киргизилет);

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандыруу учурунун келип чыгыш жагдайлары жана камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу учуру келип чыккан күнгө карата кызматтык маянасынын жана аскердик наамы боюнча маянасынын өлчөмү жөнүндө маалымкаты;

- камсыздандырылган адам дүйнөдөн кайтканы жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;

- медициналык-социалдык эксперттик комиссиянын камсыздалган адамды өлүмгө дуушарланткан мертинүүнүн (жаракаттын, травманын, контузиянын), оорунун себептик байланышы жөнүндө ырастамасынын көчүрмөсү;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандырылган адам аскердик бөлүктүн (мекеменин, уюмдун) өздүк курамынын тизмесинен чыгарылганы жөнүндө буйругунун көчүрмөсү;

- пайдага ээ болуучулардын камсыздандырылган адам менен туугандык байланышын ырастаган документтердин көчүрмөлөрү;

- камкорчу жана көзөмөлдөөчү органдын камсыздандырылган адамдын камкордукта болгондордун үстүнөн болгон камкордугунун же көзөмөлдүгүн ырастаган токтомунун көчүрмөсү;

- камкорчу жана көзөмөлдөөчү органдын камсыздандырылган адамдын ата-энесинин жок экендигин жана анын пайдага ээ болуучулар тарабынан тарбияланганын жана багылганын ырастаган документинин көчүрмөсү;

- камсыздандырылган адамдын 18 жаштан 23 жашка чейинки курактагы балдарын окуткандык жөнүндө билим берүү мекемесинин маалымкаты, анда алардын окууга кирген датасы көрсөтүлөт;

- камсыздандырылган адамдын балдарынын майыптыгынын алар 18 жаш куракка чыкканга чейин белгиленгендик фактысын ырастаган, медициналык-социалдык эксперттик комиссия тарабынан берилген маалымкаттын көчүрмөсү;

- мурастоо укугу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;

- пайдага ээ болуучунун өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу суммасын алуудан, ал «Окутуучу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынан башка мыйзамдарга ылайык ээ болгон укуктан баш тартуу жөнүндө арызы. Ушундай арызды алган камсыздандыруу уюму анын көчүрмөсүн аталган адамдардын өмүрүн жана ден соолугун ушул мыйзам жана нормативдик-укуктук актылар боюнча камсыздаган камсыздандыруу уюмдарына жиберет.

 3. Камсыздандырылган адамга аскердик кызмат өтөө, аскердик жыйындарда болуу мезгилинде майыптык белгиленген учурда төмөнкүдөй документтер таризделет:

- камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө арызы;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандыруу учурунун келип чыгыш жагдайлары жана камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу учуру келип чыккан күнгө карата кызматтык маянасынын жана аскердик наамы боюнча маянасынын өлчөмү жөнүндө маалымкаты;

- камсыздандырылган адамга майыптыкты белгилөө фактысын ырастаган, медициналык-социалдык эксперттик комиссия тарабынан берилген маалымкаттын көчүрмөсү;

- камсыздандырылган адамдын оорусу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү же аскердик-врачтык комиссиянын маалымкаты, же организмдин функциялары туруктуу бузулуу менен ден соолугу бузулганы ырастаган башка аскердик-медициналык (медициналык) документтер;

- камсыздандырылган адамдын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу суммасын алуудан, ал «Окутуучу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынан башка мыйзамдарга ылайык ээ болгон укуктан баш тартуу жөнүндө арыз. Ушундай арызды алган камсыздандыруу уюму анын көчүрмөсүн аталган адамдардын өмүрүн жана ден соолугун ушул мыйзам жана нормативдик-укуктук актылар боюнча камсыздаган камсыздандыруу уюмдарына жиберет.

4.Камсыздандырылган адамдын аскердик кызматты өтөө, аскердик жыйындарда болгон мезгилде алган мертинүүнүн (жаракат алуунун травманын, контузиянын) же дартка чалдыгуунун натыйжасында аскердик кызматтан бошогондон кийин, аскердик жыйындар аяктагандан кийин бир жыл аяктаганга чейин майыптыгы белгиленген учурда төмөнкүдөй документтер таризделет:

- камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө арызы;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандыруу учурунун келип чыгыш жагдайлары жана камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу учуру келип чыккан күнгө карата кызматтык маянасынын жана аскердик наамы боюнча маянасынын өлчөмү жөнүндө маалымкаты;

- камсыздандырылган адамдын майыптыгы белгиленгендик фактысын ырастаган, медициналык-социалдык эксперттик комиссия тарабынан берилген маалымкаттын көчүрмөсү;

- камсыздандырылган адамдын оорусу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү же аскердик-врачтык комиссиянын маалымкаты же болбосо организмдин функцияларынын туруктуу бузулуу менен ден соолугу бузулганын ырастаган башка аскердик-медициналык (медициналык) документтер;

- камсыздандырылган адамдын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу суммасын алуудан, ал «Окутуучу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынан башка мыйзамдарга ылайык ээ болгон укуктан баш тартуу жөнүндө арыз. Ушундай арызды алган камсыздандыруу уюму анын көчүрмөсүн аталган адамдардын өмүрүн жана ден соолугун ушул мыйзам жана нормативдик-укуктук актылар боюнча камсыздаган камсыздандыруу уюмдарына жиберет.

 5. Камсыздандырылган адам аскердик кызматты жана аскердик жыйынды өтөө мезгилинде оор же жеңил мертинсе (жаракат, травма, контузия алса) төмөнкүдөй документтер таризделет:

- камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө арызы;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандыруу учурунун келип чыгыш жагдайлары жана камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу учуру келип чыккан күнгө карата кызматтык маянасынын жана аскердик наамы боюнча маянасынын өлчөмү жөнүндө маалымкаты;

- аскердик-врачтык комиссиянын камсыздандырылган адам алган мертинүүнүн (жаракаттын, травманын, контузиянын) оордугу жөнүндө маалымкаты;

- камсыздандырылган адамдын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу суммасын алуудан, ал «Окутуучу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларынын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынан башка мыйзамдарга ылайык ээ болгон укуктан баш тартуу жөнүндө арызы. Ушундай арызды алган камсыздандыруу уюму анын көчүрмөсүн аталган адамдардын өмүрүн жана ден соолугун ушул мыйзам жана нормативдик-укуктук актылар боюнча камсыздандырып жаткан камсыздандыруу уюмдарына жиберет.

 6. Аскер кызматчы жана аскердик жыйынга чакырылган адам аскердик кызматты жана аскердик жыйынды өтөө мезгилинде алган мертинүүнүн (жаракаттын, травманын, контузиянын) же оорунун натыйжасында аскердик-врачтык комиссия тарабынан аскердик кызматка жарактуулугу чектелүү деп таанылып, аскердик кызматтан мөөнөтүнөн мурда бошотулган учурда төмөнкүдөй документтер таризделет:

- камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу суммасын төлөп берүү жөнүндө арызы;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандыруу учурунун келип чыгыш жагдайлары жана камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу учуру келип чыккан күнгө карата кызматтык маянасынын жана аскердик наамы боюнча маянасынын өлчөмү жөнүндө маалымкаты;

- аскердик-врачтык комиссия тарабынан аскердик кызматка жараксыз же аскердик кызматка жарактуулугу чектелүү деп табылган камсыздандырылган адамдын оорусу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;

- аскердик бөлүктүн командиринин (мекеменин башчысынын, уюмдун жетекчисинин) камсыздандырылган адамды мөөнөтүнөн мурда бошотуу жана аны аскердик бөлүктүн (мекеменин, уюмдун) өздүк курамынын тизмесинен чыгаруу жөнүндө буйругунун көчүрмөсү.